درمان شناختی-رفتاری رویکردی است مبتنی بر عقل سلیم که بر دو اصل بنیادی استوار است: نخست، اینکه شناختواره های ما اثری کنترل کننده بر هیجانها و رفتار ما دارند؛ و دوم، اینکه چگونگی عملکرد یا رفتار ما اثری قوی در الگوهای فکری و هیجانهای ما میگذارند. دالایی لاما در کتاب اخلاق برای هزاره جدید (۱۹۹۹) خاطر نشان میسازد که “اگر ما بتوانیم تغییر گرایشی در افکار و هیجانهای خود ایجاد کنیم و سازمانبندی جدیدی در رفتار خود پدید بیاوریم، نه تنها میتوانیم با درد و رنج راحتتر مقابله کنیم، بلکه میتوانیم در درجه اول، از ایجاد درد و رنج پیشگیری کنیم. این دیدگاه که ایجاد یک سبک سالم در تفکر میتواند پریشانی را گم کند و یا احساس آسایش و خوشبختی بهتری پدید بیاورد، موضوع متداول و مشترکی در بسیاری از نسلها و فرهنگها بوده است.
ارون ت. بک، نخستین کسی بود که به طور کامل در مورد کاربرد مداخلههای شناختی و رفتاری در اختلالهای هیجانی، نظریهها و روشهایی وضع کرد. او اگرچه از مفاهیم روانکاوی فاصله گرفت، اما خاطر نشان کرد که نظریههای شناختی او از روانکاوهای پس از فروید از قبیل آدلر، هورنای و سالیوان اثر پذیرفته است. در رویکرد شناختی-رفتاری، پردازش شناختی نقشی محوری بر عهده دارد، چرا که انسانها پیوسته اهمیت رویدادهای محیط اطراف و درون خود را مورد ارزیابی قرار میدهند (مانند رویدادهای پرفشار، گرفتن فیدبک یا نگرفتن بازخورد از دیگران، خاطرات رویدادها از گذشته، وظایف محوله، احساسهای جسمی). شناختوارهها اغلب با واکنشهای هیجانی همراهاند.
متخصصان شناختی-رفتاری در عین حال متوجهاند که در شکلگیری و درمان اختلالهای روانی، تعاملهای پیچیدهای بین فرآیندهای زیستشناختی (مانند وراثت، کارکردهای نوروترنسمیتری، ساختار مغز و دستگاه عصبی-غددی)، تاثیرات محیطی و بینفردی، و عناصر شناختی-رفتاری وجود دارد. در مدل درمان شناختی-رفتاری فرض بر آن است که تغییرات شناختی و رفتاری، از طریق فرآیندهای زیستی تنظیم میشوند و اینکه داروهای روانگردان و سایر داروهای زیستی، در شناختواره اثر میگذارند.
در مرکز مشاوره تخصصی لقمان حکیم به مدیریت دکتر احمد کربلاییو با استفاده از رواندرمانگرانی مجرب، با استفاده از روشهای شناختی-رفتاری، به مراجعان کمک خواهد شد تا با رویکردی مساله محور به مشکلات خود بنگرند و در رفع اختلالات اضطرابی، افسردگی، وسواس، مشکلات رفتاری، مسایل کودک و نوجوان و ….. به آنها کمک خواهد شد.